MÜCBİR SEBEP TEBLİĞİ VE SORUNLARI

26.03.2020 Dr. Bumin DOGRUSÖZ - 313 görüntülenme YAZDIR

MÜCBİR SEBEP TEBLİĞİ VE SORUNLARI

Dr. A. Bumin DOĞRUSÖZ

Dünya Gazetesi / 26.3.2020

Mücbir sebep tartışmaları ve bu günkü ortamda sağlıklı beyanların nasıl yapılacağının belirsizliği ve beyan yükümlülüğü altında olanlarla smmm’lerin salgından korunabilmelerinin temini tartışmaları içerisinde Gelir İdaresi Başkanlığı 24 Mart günlü mükerrer Resmi Gazetede konuya ilişkin olarak 518 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğini yayınladı.

Söz konusu Genel Tebliğ ile bazı meslekler veya faaliyet alanları mücbir sebep içerisinde kabul edildi. Mücbir sebep içerisinde kabul edilenler şöyle belirlendi     

a) Ticari, zirai ve mesleki kazanç yönünden gelir vergisi mükellefiyeti bulunan mükellefler,

b) Koronavirüs salgınından doğrudan etkilenen ve ana faaliyet alanı itibarıyla; alışveriş merkezleri dahil perakende, sağlık hizmetleri, mobilya imalatı, demir çelik ve metal sanayii, madencilik ve taş ocakçılığı, bina inşaat hizmetleri, endüstriyel mutfak imalatı, otomotiv imalatı ve ticareti ile otomotiv sanayii için parça ve aksesuar imalatı, araç kiralama, depolama faaliyetleri dahil lojistik ve ulaşım, sinema ve tiyatro gibi sanatsal hizmetler, matbaacılık dahil kitap, gazete, dergi ve benzeri basılı ürünlerin yayımcılık faaliyetleri, tur operatörleri ve seyahat acenteleri dahil konaklama faaliyetleri, lokanta, kıraathane dahil yiyecek ve içecek hizmetleri, tekstil ve konfeksiyon imalatı ve ticareti ile halkla ilişkiler dahil etkinlik ve organizasyon hizmetleri sektörlerinde faaliyette bulunan mükellefler,

c) Ana faaliyet alanı itibarıyla İçişleri Bakanlığınca alınan tedbirler kapsamında geçici süreliğine faaliyetlerine ara verilmesine karar verilen işyerlerinin bulunduğu sektörlerde faaliyette bulunan mükellefler,

1.4.2020 ilâ 30.6.2020 (bu tarihler dâhil) tarihleri arasında mücbir sebep halinde oldukları kabul edildi. Dolayısıyla bu tarihler arasına denk gelen vergi ödevleri ertelendi.

Saydığımız ana faaliyet alanlarının tespit edilmesinde mükelleflerin vergi dairesi kayıtlarındaki ana faaliyet kodları dikkate alınacaktır. Öte yandan vergi dairesi kayıtlarında ana faaliyet kodu hatalı yazılmış veya doğru olmakla birlikte ana faaliyet alanı olarak bu sektörlerden herhangi birinde fiilen iştigal edenlerin durumu ise fiilen iştigal edilen ana faaliyet koduna göre belirlenecektir. Ancak bu durumda olan mükellefler, fiilen iştigal edilen ana faaliyet kodunun yukarıda sayılanlar kapsamında olduğunu kendileri ispatla mükellef kılınmışlardır.

          Söz konusu mükelleflerin bu tarihler arasında vermeleri gereken KDV, Muhtasar beyannameler ile Ba-Bs bildirimlerini verme ve Elektronik Defter Beratlarını yükleme mükellefiyetleri 27.7.2020 tarihine ertelendi. Ödeme süreleri de yeniden düzenlendi.

          Ancak Genel Tebliğ’de bazı eksiklikler var gibi. Örneğin damga vergisi beyannamesinden söz edilmediği gibi geçici vergiye ilişkin bir düzenleme yok.

          Sanırım geçici vergi de beyan süresinin ertelenmesi yerine Cumhurbaşkanına tanınan yetki kullanılarak 2020 yılı için beyan döneminin 6’şar aylık dönem olarak belirlenmesi yoluna gidilecek.

          Kahvehane, lokanta, sürücü kursu, eğitim kurumları, berber, kuaför gibi işletmelerin durumundan söz edilmemiş ise de bu işletmeler “İçişleri Bakanlığınca alınan tedbirler kapsamında geçici süreliğine faaliyetlerine ara verilmesine karar verilen işyerlerinin bulunduğu sektörler” kapsamında mücbir sebep içerisinde kabul edilecekler.

          Öte yandan 27 Temmuza kadar verilmesi gereken Nisan – Haziran dönemine ilişkin beyannamelerin toplu ve tek beyanname olarak verilmesinin de sağlanmasında yarar var. İş yükünü hafifletecektir. Bu eksikliğin de giderileceğini düşünüyorum. Ödeme tarihlerinin farklılaştırılması buna bir engel değildir. Örneğin KDV Beyannamesinde dönemlere tekabül eden vergi diye üç satır açılır. Tek beyannamede her bir aya tekabül eden, o satıra yazılır ve ona göre ödeme yapılır. Basit bir program işi.

          Defter beyan sisteminde defterlerin yazılması,           KDV beyannamesi verilinceye kadar” şeklinde belirlenmişti. Dolayısıyla 1 Marttan itibaren işlemleri defter beyan sistemine kayıt süresi de 27 Temmuza kadar uzamış bulunmaktadır.

          Sayılan Mükelleflerin, Şubat ayı KDV beyannamelerini verme süresi daha önce 24 Nisana ertelenmişti. Bu mükellefler 1 Nisan’dan itibaren mücbir sebep içerisinde oldukları kabul edildiğinden ve bu kabul KDV’yi de kapsadığından Şubat ayı KDV beyannamelerini verme süresi de otomatikman uzamış olmaktadır. Kaldı ki, Şubat ayı KDV beyannamesini uzatan bir Sirküler’dir. Mükellefleri mücbir sebep içerisinde kabul eden işlem Genel Tebliğdir.  Şubat KDV beyannamesinin verilme süresi Genel Tebliğ’de yoksa da,  genel tebliğ düzenlemelerinin değerlendirilmesinden bu beyannamenin de 27 Temmuz akşamına kadar verilebileceği, özel düzenleme olmaması sebebiyle verginin de bu süre içerisinde ödeneceğini kabul etmek yerinde olacaktır.