KÂR DAĞITIMI SINIRLARININ SINIRLARI

19.05.2020 Dr. Bumin DOGRUSÖZ - 126 görüntülenme YAZDIR

KÂR DAĞITIMI SINIRLARININ SINIRLARI

Dr. A. Bumin DOĞRUSÖZ

Dünya Gazetesi / 19.5.2020

 

          7244 sayılı Kanunun 11. maddesi ile Türk Ticaret Kanununa eklenen geçici madde 13 ile “Sermaye şirketlerinde, 30/9/2020 tarihine kadar 2019 yılı net dönem kârının yalnızca yüzde yirmi beşine kadarının dağıtımına karar verilebilir, geçmiş yıl kârları ve serbest yedek akçeler dağıtıma konu edilemez, genel kurulca yönetim kuruluna kâr payı avansı dağıtımı yetkisi verilemez. Devlet, il özel idaresi, belediye, köy ile diğer kamu tüzel kişilerinin ve sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait fonların, doğrudan veya dolaylı olarak sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip olduğu şirketler hakkında bu fıkra hükmü uygulanmaz. Bu fıkrada belirtilen süreyi üç ay uzatmaya ve kısaltmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Genel kurulca 2019 yılı hesap dönemine ilişkin kâr payı dağıtımı kararı alınmış ancak henüz pay sahiplerine ödeme yapılmamışsa veya kısmi ödeme yapılmışsa, 2019 yılı net dönem kârının yüzde yirmi beşini aşan kısma ilişkin ödemeler birinci fıkrada belirtilen sürenin sonuna kadar ertelenir.

Bu maddenin kapsamına giren sermaye şirketlerine ilişkin istisnalar ile uygulamaya dair usul ve esasları belirlemeye, Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşünü almak suretiyle Ticaret Bakanlığı yetkilidir.” hükmü getirilmiştir.

Bu hükmün analizini, kanunlaşma aşamasında iken, 16.4.2020 günlü DÜNYA gazetesinde yayımlanan köşe yazımda yapmıştım.

Aktardığım maddenin son fıkrası ile Ticaret Bakanlığına tanınan kâr dağıtımı sınırlandırmasından istisna tutulacak şirketleri belirleme yetkisi, nihayet 17.5.2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan bir Tebliğ ile ile kullanmıştır. Bu tebliğ ile aşağıda sayacağımız şirketler dışında 120.000,- TL veya altında alınan kâr dağıtımı kararları, sınırlandırma kapsamı dışında bırakılmıştır. Buna göre 2019 yılı net dönem kârının % 25’i daha aşağıda kalsa bile sermaye şirketleri toplam 120.000,- TL’ye kadar kâr dağıtabileceklerdir. Ancak,

- İşsizlik Sigortası Kanunu uyarınca yeni koronavirüs (Covid-19) kaynaklı zorlayıcı sebep gerekçesiyle kısa çalışma ödeneğinden yararlanan şirketler

- Ücretsiz izne ayrılanlardan İşsizlik Sigortası Kanunu uyarınca nakdi ücret desteğinden yararlandırılanları istihdam eden şirketler,

- Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunu kapsamında Hazine destekli kredi kefaleti kullanan ve halen kapanmamış kredi borç bakiyesi bulunanlar şirketler, bu uygulamanın dışında bırakılmıştır.

            Bu üç grupta yer alan şirketler, 2019 yılı net dönem kârının ancak % 25’ine kadar kâr dağıtımı kararı alabilirler veya ancak bu sınıra kadar dağıtım yapabilirler. Sınırın 120.000 liraya kadar genişletilmesi olanağından yararlanamazlar.  

            Öte yandan iki grup şirket % 25 sınırından istisna kılınmıştır. Bunlar;

            A) Dağıtımına karar verilen kâr payının yarısından fazlasının pay sahiplerince, Kanun hükümleri çerçevesinde başka bir sermaye şirketine olan sermaye taahhüt borcunun nakden ve defaten ifasında kullanılması şartıyla, kâr payı dağıtımı kararı alınan şirketler,

  B) Dağıtımına karar verilen kâr payının pay sahiplerince, imzalanan kredi sözleşmeleri veya proje finansman sözleşmeleri kapsamında 30.9.2020 tarihine kadar muaccel hale gelen yükümlülüklerin ifasında nakden kullanılması şartıyla kâr payı dağıtımı kararı alınan şirketler (Ancak bu durumdaki şirketlerde pay sahiplerinin ifa yükümlülüklerini aşan tutara ilişkin ödemeler 30.9.2020 sonuna kadar ertelenecektir)

            Şirketlere, bu kâr dağıtımı sınırının dışında kalıp kalmadıklarını belirleme ve ona göre davranma serbestisi tanınmamıştır. Şirketlere yukarıdaki düzenlemeler kapsamında yer aldıklarını tevsik ve Ticaret Bakanlığından izin alma yükümlülüğü getirilmiştir. Bakanlık izni olmadıkça genel kurul gündemine bu yönde madde konulamayacağı gibi, konulmuşsa da genel kurulda bu yönde karar alınamayacaktır.

            Bu izin için yapılacak başvuru dilekçesine, yönetim kurulu kararı ve mali tabloların yanı sıra duruma göre aşağıdaki belgelerinde eklenmesi gerekmektedir.

-  2019 yılı net dönem kârının % 25’inden fazla ancak 120.000 Liraya kadar kâr dağıtma kararı alacak şirketlerin, söz konusu desteklerden yararlanmadıklarına dair ilgili kurumlardan alacakları belge,

- Dağıtımına karar verilen kâr payının yarısından fazlasının pay sahiplerince başka bir sermaye şirketine olan sermaye taahhüt borcunun ifasında kullanılmak üzere kâr payı dağıtımı kararı alacak şirketlerin, dağıtılacak kâr payının yarısından fazlasını alma hakkı olanların başka bir sermaye şirketine olan sermaye taahhüt yükümlülüğünü tevsik edici belge,

- Pay sahiplerince, dağıtımına karar verilen kâr payının kredi sözleşmeleri veya proje finansman sözleşmeleri kapsamındaki yükümlülüklerin ifasında kullanılması şartıyla kâr payı dağıtımı kararı alınan şirketlerin ise kredi sözleşmeleri ve proje finansman sözleşmeleri kapsamında ifa yükümlülüklerini tevsik edici belge.

Kâr payının hesaplanmasında; finansal tablolarını KGK tarafından belirlenen standartlara uygun hazırlamak zorunda olanlar için bu standartlara göre hazırlanmış finansal tablolar, bunlar dışında kalan şirketler için ise Vergi Usul Kanununa göre hazırlanan finansal tablolar esas alınacaktır. Öte yandan dağıtılması öngörülen kâr payı tutarı, Vergi Usul Kanununa göre tutulan kayıtlarda bulunan kâr dağıtımına konu kaynakların toplam tutarını aşamayacaktır.