GIDA BANKACILIGI KAPSAMINDA NAKDI BAGISLARIN DURUMU

23.05.2016 Osman ARIOGLU- 2429 görüntülenme YAZDIR

Gida bankaciligi kapsaminda nakdi bagislarin durumu

Osman Arioglu

 ITO HABER / 23 Mayis 2016 Pazartesi

Gida bankaciligi, fakirlere yardim amaciyla gelistirilmis bir sistem. Bu sistemin saglikli çalismasi saglanan vergi tesviki ile ilgilidir. Türkiye’de gida bankaciligi kapsaminda yapilan bagislarin vergi matrahindan tamamen indirilmesine yönelik düzenleme 1 Ocak 2004 tarihinden baslamak üzere 5035 sayili kanunla yapilmistir. Baslangiçta sadece gida maddeleri ifadesi yer alirken 31 Aralik 2004 tarihinde yürürlüge giren 5281 sayili kanun ile gida, temizlik, giyecek ve yakacak maddeleri de kapsama alinmistir.

Buna göre gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri fakirlere yardim amaciyla gida bankaciligi faaliyetinde bulunan dernek ve vakiflara yaptiklari gida, temizlik, giyecek ve yakacak maddelerinin maliyet bedelini gider olarak kayitlarina intikal ettirebilecekler. Düzenlemede Maliye Bakanliginca belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde ibaresi yer almaktadir. 

Bu nedenle de nakdi bagislarin gida bankaciligi kapsaminda degerlendirilip degerlendirilmeyecegi hep soru isareti teskil etmistir. Bakanlikça 21 Mart 2004 tarihinde yayinlanan 251 seri no’lu Gelir Vergisi Genel Tebligi le uygulamaya iliskin usul ve esaslar belirlenmistir.

Teblig ile belirlenen ana kriterleri söyle siralayabiliriz:

- Bagisin yapilacagi dernek veya vakfin tüzügünde veya senedinde ihtiyaci bulunanlara bu kapsamda yardim yapilabilecegine dair hükümlerin bulunmasi,

- Bagisin yapildigi dernek veya vakif adina, belge düzenleme sinirinin altinda dahi kalinsa bagisin içerigini kapsayan fatura düzenlenmesi,

- Gida bankaciligi kapsaminda yapilacak bagislar KDV’den istisna oldugundan belgede “ihtiyaç sahiplerine yardim sartiyla bagislandigindan KDV hesaplamamistir” ibaresinin bulunmasi,

- Sayet bagis GVK 89. maddesi çerçevesinde yillik beyannamede gösterilmek suretiyle indirilecek bir bagis niteliginde ise yani ürettigi bir ürünü bagislamayan GVK mükellefi söz konusu ise bagisa iliskin belge düzenlenmesi yerine bagisa konu mallarin edinimine iliskin belgelerin ve bagis makbuzunun saklanmasi,

- Bagisi kabul eden dernek veya vakif tarafindan da ilgili bagis içerigini havi bagis makbuzunun düzenlenmesi gerektigi belirtilmistir.

Burada KDV hesaplanmamasi kismi dogal olarak bagis yapilan mali kendisi üreten isletmeler açisindan geçerlidir. Sayet isletme satin aldigi ürünleri bagis yapiyorsa o zaman dernek veya vakif adina düzenlenen faturada satin alinan ürünlerin KDV dahil bedeli maliyet olarak hesaplanacak, dolayisiyla bu mallara iliskin KDV tutarlari indirilecek, KDV hesabina dahil edilmeyecektir.

Bu kriterlere göre gida bankaciligi kapsaminda yapilan bagisin esas itibariyla ayin ve kapsama giren dört ürün mahiyetinde olmasi gerekmektedir.

NAKDI BAGISLAR NASIL DEGERLENDIRILIR?

Yukaridaki açiklamalar çerçevesinde gida bankaciligi faaliyetinde bulunan bir dernek veya vakfa nakden yapilan bagislarin;

- Ancak dernek veya vakif tarafindan kapsama giren mallarin satin alinmasi,

- Satin alinan bu mallara iliskin faturalarin bagisi yapan mükellef adina düzenlenmesi,

- Bagis makbuzuna bu sartin islenmesi ve bagis makbuzu ile mükellef adina düzenlenen faturalarin birlikte degerlendirilmesi ve tabi iliskilendirilebilmesi kaydiyla indirim konusu yapilmasi mümkün olacaktir.

Bu durumda bagisi yapan gelir veya kurumlar vergisi mükellefi, alinan mallarin KDV dahil tutarlarini indirim konusu yapabilecektir. Bagis ve yardimlar prensip olarak gelir 
oldugu zaman indirilebilmesi mümkün olan islemler oldugu için indirimin beyanname üzerinde gösterilmesi gerekir.